Een documentaire over gebiedsontwikkeling: ‘Is het al af?’

De Nieuwe Stad is een gebied in Amersfoort dat sinds 2013 in ontwikkeling is. De destijds leegstaande Prodentfabriek werd aangeschaft door ontwikkelende belegger Schipper Bosch en vervolgens ontstond er een ‘microstad’. In dit gebied werd vanaf het begin op een organische manier een stuk stad ontwikkeld. Daarover ging de documentaire ‘Het is nooit af‘ (2015) van GGTV.

In 2021 ontstond het idee voor een vervolg op deze film. De Nieuwe Stad kwam toen voor een grote, nieuwe ontwikkeling te staan: woningbouw. Tot dan toe werd er druk gewerkt, geleerd en gecreëerd, maar nog niet gewoond.

In september 2021 pakten Arjen en Matthijs hun camera en volgden het proces dat moet gaan leiden tot 850 woningen in het gebied. Het traject bleek niet zonder slag of stoot te verlopen.

De documentaire geeft inzicht in deze problemen en laat zien hoe de opgave elke keer weer vertraagt. Eén van de geïnterviewden verzucht halverwege de film dan ook: “Er wordt weinig gebouwd in Amersfoort.”

Er komen veel betrokken partijen in beeld, waaronder de ontwikkelaars, gemeente (beleid & politiek), omwonenden en ondernemers. Daarnaast geeft de documentaire een interessante terugblik op de afgelopen jaren aan de hand van beelden van bijzondere momenten.

Alle betrokken partijen, ontwikkelaars, gemeente, participanten en de veranderende maatschappij maken deel uit van het probleem. Deze film staat daarom ook symbool voor de uitdagingen die bouwen in Nederland kent.

‘Is het al af?’ ging 31 januari in première. Men vond de film confronterend, prikkelend en aanleiding tot stevige discussies. Want hoe kan het toch zó lang duren om woningen te bouwen? Zowel de politiek als de ontwikkelaars werden uitgedaagd om hierover in gesprek te gaan.

De documentaire is dus af en klaar om het land in te gaan. Verschillende partijen hebben al interesse getoond om de film op locatie te vertonen en te gebruiken als startpunt voor gesprekken over stedelijke ontwikkeling en woningbouw.

Natuurlijk willen we graag dat veel mensen de documentaire zien én aan het denken worden gezet. Dus heb je interesse in ‘Is het al af?’ en zie mogelijkheden om iets rondom een vertoning te organiseren, laat het ons weten:

ja, ik wil iets met ‘is het al af?’

Foto’s van de première.

Gefeliciteerd met het mooie resultaat!
Ik vond het best spannend om terug te zien wat jullie van mijn interview hebben gebruikt. Dat zag er prima uit, kan ik nu wel zeggen. Mijn boodschap bijvoorbeeld, over de plannen van De Nieuw Stad is goed weergegeven. Daarmee is over het geheel genomen een balans ontstaan tussen de voor- en tegenstanders.
Judith van Zon, Gemeenteraadslid SP
Het idee achter de documentaire om een aantal jaren na interview te kijken wat van de plannen terrecht is gekomen sprak me destijds enorm aan. Vandaar dat ik graag bijdroeg.

Uiteindelijk legt de documentaire bloot hoe moeilijk een gebiedsontwikkeling binnenstedelijk is voor alle betrokkenen.

Heb goede moed dat we het gebied ‘af’ gaan zien. Aan energie en enthousiasme geen gebrek.

Sebastiaan Dommeck, Empaction
In de film komen alle betrokkenen goed aan het woord, met heldere en goede interviews. Opnieuw heb ik inzicht gekregen de complexiteit van zo’n proces. Het is opmerkelijk dat, ondanks veel inspraak, drie stichtingen in hoger beroep zijn gegaan bij de Raad van State. De buurtbewoners reageren vaak “ not-in-my-backyard”.
Anneke van Londen, Omwonende
Wat is het spanningsveld als er in de stad Amersfoort een unieke, aan de rand van de historische binnenstad gelegen, locatie beschikbaar komt waarvoor met behoud van de creatieve kern (een creatieve hotspot) een visionair hoogbouwplan (Urban sky) wordt ontwikkeld?

Krijg een kijkje in een al meer dan 10 jaar durende stakeholderdialoog met (toekomstige) bewoners, stedenbouwkundigen, architecten, visionairs, de ontwikkelaar en de politiek.

Peer, Kunstschilder in De Nieuwe Stad
Mooi, nee prachtig, verschillende perspectieven in beeld gebracht. De innovatieve microstad. De creatieve stad. De duurzame stad. De sociale stad. De levendige stad. Wishful Thinking, Doing.
Ronald Borghardt, Ondernemer De Nieuwe Stad
Dank voor de leuke middag, met veel plezier en interesse gekeken! Wat ik echt sterk vond, is de menselijke kant. Niet alleen de technische en bestuurlijke kant in beeld, maar vooral de emoties van de betrokkenen: de hoop, frustratie en vasthoudendheid. Gemaakt met subtiele humor en een scherpe blik.Dank voor de leuke middag, met veel plezier en interesse gekeken! Wat ik echt sterk vond, is de menselijke kant. Niet alleen de technische en bestuurlijke kant in beeld, maar vooral de emoties van de betrokkenen: de hoop, frustratie en vasthoudendheid. Gemaakt met subtiele humor en een scherpe blik.
Madeleine Bonsel, Ondernemer De Nieuwe Stad
De technische kwaliteit van de film was prima. Goed, mooi en duidelijk beeld.

Het was een oeverloos geleuter over het onderwerp: woningbouw.
Steeds weer opnieuw het plan bespreken, terwijl al naar allerlei belangrijke aspecten onderzoek en rapportage was gedaan door deskundigen en een positief besluit was genomen in de gemeenteraad.
Confronterend is m.i. het langdurig gekibbel, terwijl er al een besluit ligt, waardoor het proces maar blijft voortduren.

Bernhard Hoeve, Betrokken burger

“Is het al af?” in de media:

Filmstills

14 december 2025: Twee documentaires over tien jaar bouwen, dromen, stilstand en verandering in Amersfoort.

In Het is nooit af (2015) staat de pioniersfase van De Nieuwe Stad centraal. Rond de oude Prodentfabriek in Amersfoort ontstaat een nieuw stuk stad, waar ondernemers, ontwikkelaars, stedenbouwers en pioniers samen ruimte krijgen om te experimenteren. Zonder strak plan, maar met lef, vertrouwen en tijdelijkheid groeit er een levendige plek voor ideeën, creativiteit en samenwerking. Maar niet iedereen is even goed in loslaten. Zowel de gemeente als de lokale politiek worstelen met de nieuwe realiteit en hun eigen rol daarin. Lukt het desondanks toch om De Nieuwe Stad van de grond te krijgen?

In Is het al af? (2025) keren de makers tien jaar later terug naar hetzelfde gebied. Deze keer volgen ze de ambitieuze plannen om van De Nieuwe Stad ook een woongebied te maken. 850 woningen moeten de volgende fase inluiden, maar de praktijk blijkt weerbarstig. De film laat zien hoe idealen, politiek, geld en geduld elkaar in evenwicht proberen te houden. De makers werkten 3,5 jaar aan deze documentaire. Wordt er vooruitgang geboekt? Of slaat ook hier de vertraging onherroepelijk toe, net als in de rest van Nederland?

Is het al af? werd in oktober vertoond op het Architecture Film Festival Rotterdam (AFFR), waar ze veel herkenning opriep binnen de wereld van architecten en stedenbouwers. De film legt met geduld en precisie bloot hoe complex stedelijke ontwikkeling in Nederland kan zijn, en hoe langzaam verandering soms tot stand komt.

Samen vormen de twee films een uniek tijdsdocument over tien jaar bouwen, dromen, stilstand en verandering in Amersfoort.

https://lievevrouw.nl/agenda/het-is-nooit-af-is-het-al-af-double-bill